Café-au-lait-vlekken bij een kindje, wat nu?

Wanneer je ziet dat je baby lelijke vlekken op het lichaam heeft, is dat wellicht even schrikken. Maar wat zijn het? Het kan zijn dat het café-au-lait-vlekken zijn. Wat dat betekent voor je baby en hoe je kindje hier aan kan komen, lees je in het onderstaande artikel.

Wat zijn café-au-lait-vlekken?

Bij café-au-lait denk je wellicht aan koffie met melk. Dat is immers de letterlijke vertaling. Deze vlekken hebben echter niets met koffie of melk te maken. Maar wat is het dan wel? Café-au-lait-vlekken zijn ovaalvormige, lichtbruine vlekken die bij ongeveer tien procent van de kinderen met een lichte huidskleur voor komen en bij twintig procent van de kinderen met een donkere huidskleur. Hun naam hebben deze vlekken te danken aan het feit dat ze de kleur van koffie met melk hebben. Deze huidverkleuringen ontstaan in de meeste gevallen op kinderleeftijd en groeien vervolgens met het kind mee.

De vlekken zelf zijn niet schadelijk, ze ontstaan door een hogere toename van pigment. Echter kunnen meerdere café-au-lait-vlekken wel een aanwijzing zijn voor meerdere aandoeningen zoals het Leoprad syndroom, de ziekte van Bourneville en neurofibromatose. Al is er bij de meeste aandoeningen wel sprake van meerdere bijkomende symptomen.

Symptomen

Café-au-lait-vlekken zijn effen, lichtbruine vlekken die in de huid liggen. Hierdoor zijn ze niet voelbaar en net zo glad als de huid eromheen. De vlekken zijn goedaardig, volledig pijnloos en hebben een ronde of ovale vorm met een duidelijke grens tussen de normale huid en de vlek. Bij pasgeboren baby’s zijn de café-au-lait-vlekken ongeveer tussen de 0,2 tot 4 centimeter groot, bij oudere kinderen en volwassenen kunnen de vlekken, doordat ze met het kind meegroeien, variëren tussen de 1,5 tot 3 centimeter.

De vlekken kunnen op ieder lichaamsdeel voor komen en kunnen al vanaf de geboorte aanwezig zijn, maar ook in de eerste twee levensjaren kunnen ze nog ontstaan. In de zomer kunnen deze vlekken donkerder kleuren door de invloed van uv-straling. In de winter wanneer het lichaam minder aan zonlicht wordt blootgesteld, zijn de vlekken vaak opvallend lichter en in sommige gevallen zelfs amper nog te herkennen.

Diagnose

Om café-au-lait-vlekken vast te stellen is er geen speciaal onderzoek nodig. De diagnose wordt al vaak gesteld wanneer een kind binnen zijn of haar eerste twee levensjaren deze vlekken vertoond. Wel kan er een uitgebreid onderzoek worden ingesteld om te bekijken of er sprake is van onderliggende aandoeningen. Indien er bij lichamelijk onderzoek andere bevindingen worden geconstateerd, kan dit duiden of andere aandoeningen zoals bijvoorbeeld de ziekte van Bourneville en neurofibromatose.

Wanneer er getwijfeld wordt of het om een café-au-lait-vlek gaat of een andere vlek, dan is het raadzaam om een bezoek te brengen aan een dermatoloog en deze er naar te laten kijken. Veel vlekken lijken namelijk op café-au-lait-vlekken, maar zijn dit niet. Onder andere sproeten, moedervlekken en hyperpigmentatie na een eventuele infectie of eczeem tonen qua uiterlijk veel gelijkenis.

Wanneer de diagnose neurofibromatose type 1 is vastgesteld, zal er bijkomend nog een onderzoek door een oogarts worden gedaan. Kinderen met deze aandoening hebben in vergelijking met anderen, meer pigment in de iris van de ogen. Deze pigmentvlekken worden ook wel lisch noduli genoemd. Indien een kind zes of meer café-au-lait-vlekken heeft die groter zijn dan 5 millimeter, samen met deze lisch noduli vlekken in één of beide irissen, dan kan de diagnose neurofibromatose type 1 worden gesteld.

Daarnaast kan er een DNA onderzoek worden verricht om onderliggende aandoeningen te achterhalen. De meeste van deze aandoeningen ontstaan namelijk door een fout in het DNA. Door dit te onderzoeken kan er vastgesteld worden welke aandoening er speelt zodat er een passende behandeling kan worden gestart. Een DNA onderzoek is echter geen garantie, aangezien niet alle kinderen met een dergelijk syndroom een foutje in hun DNA bezitten dat aan te tonen is in hun bloed.

Bij sommige syndromen is er sprake van een zogenoemd mocaïsisme, wat wil zeggen dat er wel een fout zit in het erfelijk materiaal van bepaalde lichaamscellen zoals huidcellen, maar niet in andere cellen zoals bijvoorbeeld van die in het bloed.

Behandeling van café-au-lait-vlekken

Doordat kinderen geen last ondervinden van café-au-lait-vlekken is er geen directe behandeling nodig. Wel is het goed om de vlekken (net als de rest van de huid die aan de zon wordt blootgesteld) goed en regelmatig in te smeren met zonnebrandcrème die tegen UVA en UVB-straling beschermd. Uiteraard geldt dit voor iedereen en niet alleen in het bijzonder voor mensen met deze vlekken, al is het wel een bewezen feit dat door het gebruik van zonnebrandcrème de vlekken in de zomer minder donker zullen kleuren.

Mocht een kind een café-au-lait-vlek hebben op een voor hem of haar hinderlijke vlek, zoals bijvoorbeeld in het gezicht, dan kan deze eventueel gecamoufleerd worden met concealer of camouflage crème.

Een andere oplossing is een laserbehandeling. Deze behandeling wordt uitgevoerd met een speciale pigmentlaser die ervoor zorgt dat de vlek lichter van kleur wordt en zo minder zichtbaar is. Het resultaat van deze behandeling is in veel gevallen helaas niet effectief. Slechts bij één op de drie kinderen lukt het om de vlek daadwerkelijk lichter te maken. Bovendien is de kans dat de vlek terug komt vrij groot. In sommige gevallen komt de vlek zelfs donkerder terug dan hij in eerste instantie was. Het is dus van groot belang om er goed over na te denken wanneer deze behandeling overwogen wordt.

De toekomst

Zolang een kind nog in de groei is, kunnen de café-au-lait-vlekken meegroeien en dus groter worden. Wanneer het kind eenmaal zijn volwassen lengte heeft bereikt blijven de vlekken stabiel en zullen ze niet meer in formaat toenemen. Kleiner worden of zelfs helemaal verdwijnen zullen café-au-lait-vlekken nooit. Wanneer er geen sprake is van een onderliggend syndroom zullen mensen met deze vlekken er geen hinder van ondervinden en een net zo normaal leven kunnen leiden als anderen. Bij volwassenen is in dat geval ook het krijgen van kinderen geen enkel probleem.

Erfelijkheid

Dat café-au-lait-vlekken ontstaan door overpigmentatie is algemeen bekend en onderzocht. Wat echter nog onduidelijk is, is waardoor deze pigmentvlekken ontstaan. Onderzoekers denken dat het waarschijnlijk een samenspel van meerdere factoren is, waarbij erfelijke factoren een grote rol spelen. Eventuele broertjes of zusjes van een kind met café-au-lait-vlekken hebben dan ook een kans op net zulke vlekken. Wanneer er sprake is van een onderliggend syndroom dan neemt deze kans op café-au-lait-vlekken bij andere kinderen extra toe.