Is een luizenzak op school echt nodig?

In iedere basisschool zie je ze hangen aan de kapstokken: luizenzakken. Zo ook bij de kleuterklas van mijn zoon. Heel begrijpelijk dat je als ouder er alles aan wil doen om te voorkomen dat je kind luizen krijgt, maar helpt een luizenzak daarbij?

Zo krijg je luizen

Er is maar één manier waarop je (kind) 'besmet' wordt met luizen. Volgens het RIVM kan iemand alleen luizen krijgen via haar-haar contact met iemand die al hoofdluis heeft. Bijvoorbeeld tijdens het spelen op school, tijdens sporten, op feestjes of gewoon bij iemand thuis.

Anders dan vlooien kunnen hoofdluizen niet springen, en vleugels hebben ze ook niet. Maar hoe kan het dan toch dat ze zich zo snel verspreiden op school? Waar luizen wel goed in zijn is zich vastklampen aan iemands haar. En kinderen zijn weer heel goed in elkaar aanraken. Als het juiste moment daar is, maakt een hoofdluis zich los van het ene hoofd en kruipt hij het volgende op. Daarna legt de luis eitjes en gaat de voortplanting razendsnel. De hoofdluisplaag is een feit.

Luizenzak tegen hoofdluis niet nodig

Als een hoofdluis alleen van hoofd tot hoofd kan overlopen, dan is de conclusie heel makkelijk: een luizenzak of luizencape helpt niet om hoofdluis te voorkomen.

Voor luizen hoef je deze zak dus echt niet aan te schaffen voor je kind. Behalve als het je gemoedsrust bevordert, natuurlijk. Zo'n luizenzak of kledingzak kan wel handig zijn om alle accessoires van je kind bij elkaar te houden. Zeker in de winter, zo heb je sjaal, handschoenen, muts altijd op één plek.

Fabels over het voorkómen van hoofdluis

Via beddengoed, sjaals en mutsen of verkleedkleding luizen oplopen is dus niet mogelijk. Op het schoolplein worden heel wat tips en fabels uitgewisseld die behalve veel werk en meer paniek niets opleveren. De bekendste staan hieronder op een rij.

• Het haar niet wassen, want 'hoofdluis houdt van schoon haar';
• Extra veel haarlak helpt om hoofdluis op afstand te houden;
• Het haar in een strakke staart of knot doen;
• Luizen kunnen zwemmen, dus in het zwembad zwemmen ze over naar andere koppies;
• Je kunt luizen krijgen van je huisdier;
• Je moet beddengoed extra heet wassen;
• Een verkleedkist is een broeinest voor hoofdluis;
• Luizen kunnen door middel van mutsen of petjes overgedragen worden;
• Mensen die luizen krijgen zijn onhygiënisch.

Ondanks dat deze verhalen veel rondgaan op scholen, zijn bovenstaande beweringen niet bewezen. Dit wil je ongetwijfeld niet lezen als er net een hoofdluisepidemie is uitgebarsten op de opvang of school van je kind. Geloof me, ik wil dan ook het liefst alles in de kookwas doen, van jas tot sjaal tot beddengoed tot de rest van alles wat op de kapstok bij de kleuters hangt. En vervolgens de krullen van mijn kind afscheren.

Hoofdluis aanpakken op 2 manieren

Maar in 2011 heeft het RIVM na onderzoek de richtlijnen aangepast voor het bestrijden en voorkomen van hoofdluis. Zo zijn maatregelen zoals het wassen van beddengoed, knuffels, jassen en het stofzuigen van de auto niet nodig. Er is namelijk onvoldoende bewijs voor het effect hiervan.

Er zijn twee manieren om hoofdluis aan te pakken:

• de nat-kam-methode
• het behandelen met een speciaal antihoofdluismiddel

Beide methodes werken prima, het is maar net wat je voorkeur heeft. Voor de nat-kam-methode heb je alleen je eigen shampoo en cremespoeling nodig. Daarnaast is het een stuk vriendelijker voor haar en milieu dan een vaak agressief antihoofdluismiddel. En het is relatief goedkoper, maar wel arbeidsintensiever. Je moet er echt de tijd voor uittrekken om alle neten uit het haar te kammen en dit ook dagelijks herhalen twee weken lang. Een antihoofdluismiddel is vaak prijzig, maar wel effectief en minder arbeidsintensief dan de eerste methode.

Op Hoofdluizen.nl vind je meer informatie over het bestrijden en voorkomen van hoofdluis en ook een lijst met middelen tegen hoofdluis.

Bronnen: RIVM.nl, Kijkmagazine.nl, landelijksteunpunthoofdluis.nl