Wat zeg je wel en niet tegen iemand met vruchtbaarheidsproblemen?

Veel mensen weten niet dat 1 op de 6 stellen vruchtbaarheidsproblemen heeft. Maar het is dus zo goed als zeker dat jij een stel in je omgeving hebt dat hiermee worstelt, of dit je dit nou weet of niet. Wellicht is het je broer of zus, je beste vrienden of een collega.

Het verdriet ‘kleiner maken’

Als dit wel met je gedeeld is, ben je toegelaten tot een gevoelig terrein in hun leven. Je staat aan de zijlijn en ziet misschien hoe hoop zich afwisselt met verdriet en teleurstelling. Voor veel mensen kan het enorm lastig zijn om de juiste woorden te bedenken om hun medeleven te laten blijken zonder te kwetsen of tekort te schieten.

Door ervaring heb ik ontdekt dat veel mensen proberen op de een of andere manier het verdriet ‘kleiner’ te maken met bepaalde opmerkingen, alsof het te zwaar is om aan te zien of mee te dragen. Vanuit goede bedoelingen worden er lege opmerkingen geplaatst of adviezen gegeven waar de ander niets aan heeft. In de komende blogs deel ik een paar opmerkingen die je beter niet kunt zeggen tegen mensen met vruchtbaarheidsproblemen. Omdat ik weet dat het meestal echt goed bedoeld is, deel ik ook alternatieven:

‘Kinderen zijn niet zaligmakend, hè?’

Deze opmerking hoor je eigenlijk van mensen die al kinderen hebben. Alles van de zin ‘kinderen hebben is echt heel zwaar’ tot ‘je mag de mijne wel even lenen, dan wil je vast niet meer!’ wordt er gezegd als je voorzichtig vertelt dat je graag kinderen zou willen hebben.

Als je op bezoek bent bij iemand waarvan de kleine even vervelend is, wordt er al zuchtend geroepen dat ze een moord zouden doen voor een dagje zonder kinderen.
We get it: kinderen zijn niet alleen maar leuk. Maar geloof mij, deze gedachten hebben we onszelf al ’tig keer voorgehouden als een zwangerschapstest weer eens negatief is of een terugplaatsing mislukte. Dit is wat we onszelf vertellen als we bang zijn dat het nooit meer gaat lukken.

Maar dit horen van iemand die ook kan genieten van kleine kinderhandjes in de hare, feestdagen vieren met een gezinnetje en kinderstemmetjes ’s avonds hoort fluisteren dat ‘mama lief is’, werkt vooral frustrerend. We zijn allemaal volwassen en niet meer zo naïef om te denken dat kinderen alleen maar rozengeur en maneschijn zijn.

Wat zeg je dan wel? Een goed alternatief kan zijn: ‘Ik hoop echt dat het jullie zal lukken!’

‘Laat het los’

Dit moet toch wel veruit de meeste gehoorde opmerking zijn zodra het over kinderloosheid en vruchtbaarheidsbehandelingen gaat. En ik kan je vertellen, onder alle vrouwen die ik gesproken heb die met vruchtbaarheidsproblemen worstelen, is dit ook de meest gehate.

Elke keer als ik op vakantie ging, voelde iemand zich wel geroepen om te zeggen dat ik nu zo zou ontspannen dat ik zwanger terug zou komen. Ineens kennen heel veel mensen een stel dat zwanger werd ‘zodra ze het los lieten’. Het liefst schreeuw ik op zo’n moment dat ik het niet hoef te horen, maar in de praktijk glimlach ik liefjes.

Waarom is dit zo’n gevreesde opmerking om te horen? Elke vrouw die midden in vruchtbaarheidsproblemen zit, weet dat loslaten een ding is. We willen het loslaten, we zijn zelfs als de dood dat door onze zorgen het zwanger worden nog langer gaat duren. En daar zit ook veel van de pijn die we voelen als zo’n opmerking geplaatst wordt. Onze (lees: mijn) schuldgevoel laait in alle hevigheid op: ‘komt het door mij dat ik nog niet zwanger ben?’ Lees ook mijn vorige blog voor meer over deze opmerking.

Wat kun je dan beter zeggen? Een goed alternatief is: ‘Trek je het allemaal nog een beetje?’ Open het gesprek en luister vooral, in plaats van (ongevraagd) advies te willen geven.

Wat zeg je dan wél?

Dit zijn twee van de meest gehoorde opmerkingen die ik te horen heb gekregen. Nogmaals, meestal wordt het gezegd met de beste bedoelingen. Maar als jij ooit aan die zijlijn staat en iets bemoedigends wilt zeggen, probeer bewust te zijn van wat je zegt. Vaak is erkenning van iemands kinderwens en jouw hoop uitspreken al voldoende. Of vraag gewoon wat de ander nodig heeft van jou!