Het shaken baby syndroom: de gevolgen van schudden

Baby's zorgen voor heel veel blijdschap in je leven, maar er kunnen ook ogenblikken van ontgoocheling zijn als je bijvoorbeeld je kind met onophoudelijke huilbuien niet kan troosten. Als die gevoelens een hoogtepunt bereiken en overkoken, kan men soms een ongecontroleerde rode lijn overschrijden. In dit artikel “Het shaken baby syndroom: de gevolgen van schudden” worden de minder fraaie gevolgen van het dooreenschudden uitgelicht. Beter voorkomen dan te genezen luidt de boodschap.

Wat is het shaken baby syndroom?

Het shaken baby syndroom is een omgangsvorm van kindermishandeling. Wanneer een pasgeborene wordt geschud door de benen, armen of schouders, kan dit heel grote gevolgen en fysieke problemen veroorzaken voor de rest van het leven voor een baby. Volgende gevolgen en blijvende lichamelijke letsels worden vaak aan het shaken baby syndroom gelinkt:

• stoornissen op vlak van gedrag
• afwijkingen die te maken hebben met het leren
• hinder met het gezinsvermogen of eventuele blindheid
• spraak- en gehoorproblemen
• vaak opeenvolgende epileptische aanvallen
• een opgelopen blijvend letsel aan de hersenen
• in het ergste geval hersenverlamming

Wat veroorzaakt het shaken baby syndroom?

Heeft het al ooit je aandacht getrokken hoe lang het duurt voordat baby's hun hoofd recht omhoog kunnen houden? De nekspieren van je baby doen er een tijdje over voor dat ze echt beginnen te groeien. Hetzelfde fenomeen geldt ook voor de hersenen die een bepaalde tijdsspanne nodig hebben om zich helemaal te ontwikkelen. Stel nu dat de boreling wordt geschud, dan bestaat de kans dat de hersenen beginnen te stuiteren tussen voor- en achterkant van de schedel. Die onvrijwillige handeling kan er toe bijdragen dat het bloedt, begint te zwellen of blauwe plekken veroorzaken.

Wat is het baby shaken syndroom niet?

Er bestaan vaak misverstanden over het shaken baby syndroom. Op een speelse manier een baby in de lucht gooien of je oogappel op de knie laten stuiteren, heeft niets te maken met het baby shake syndroom. Hoewel de hals en de hersenen nog heel broos en gevoelig zijn, is het haast onvoorstelbaar dat baby's geschud worden na een val van een meubelstuk. Denk maar aan een stoel.

Op welke leeftijd komt het shaken baby syndroom het meeste voor?

Het shaken baby syndroom – in het Engels inflicted traumatic brain injury genoemd – is een heel ernstige manier van kindermishandeling op lichamelijk vlak waarbij een verzorger of één van de ouders een pasgeborene zo onbezonnen door elkaar schudt dat het kind soms blijvende letsels er aan overhoudt. Het syndroom komt in het merendeel van de gevallen voor bij dreumesen jonger dan vier jaar oud. De kans op verwonding ten gevolge van het schudden is het grootst bij nakomelingen tot plus minus twaalf maanden. De meeste getroffenen vallen in de leeftijdscategorie tussen de drie tot acht maanden. De iets oudere dreumesen, peuters en kleuters maken weinig kans om de noodlottige letsels zoals bij baby's, op te lopen.

Welke symptomen vertonen kinderen bij het shaken baby syndroom?

Op verschillende manieren kan het schudden de gedragshoudingen van baby's bepalen. Braken, de huid die blauw uitslaat, trillen, slaperigheid en ademhalingsproblemen kunnen er op wijzen dat er iets ernstigs aan de hand is. Pasgeborenen tonen ten opzichte van het verleden minder belangstelling om te eten, beginnen te brabbelen of lachen nog nauwelijks spontaan. Je kan blauwe plekken opmerken op de plaatsen waar de baby is vastgegrepen, meestal ter hoogte van de borst of de armen. Sommige symptomen zijn niet met het blote oog waar te nemen. Denk maar aan botten die gebroken zijn, gekneusde of gebroken ribben, hersenbloeding of zwaar nekletsel.

Op welke manier kan nu een diagnose worden vastgesteld?

Om een diagnose vast te stellen in verband met het shaken baby syndroom wordt vaak beroep gedaan op verschillende artsen of specialisten, afhankelijk van de soort letsels die het kind heeft opgelopen. Zo worden hersenen meestal nagecheckt via een CT-scan om meteen röntgenfoto's te laten maken van verwondingen die onmiddellijke aandacht vereisen. Een MRI toont de medici gedetailleerde gebieden van de hersenen. De standaard procedure voorziet ook dat er röntgenfoto's worden gemaakt van de verschillende lichaamsdelen zoals benen, armen, schedel. Meestal wijzen de resultaten uit of die verwondingen voortspruiten door een ongeluk of geweld. Daarnaast wordt ook een uitvoerig onderzoek van de ogen uitgevoerd om na te gaan of er bloedingen zijn waar te nemen. Het spreekt voor zich dat een bloedonderzoek eveneens uitsluitsel kan brengen.