Tanden wisselen bij je kleuter

In een kinderleven zitten een heleboel mijlpalen. Een daarvan is het wisselen van het melkgebit naar een volwassen- oftewel blijvend gebit. We krijgen eerst een melkgebit, omdat een blijvend gebit simpelweg te groot is voor zo'n klein kindergezichtje. Het bestaat uit acht snijtanden, vier hoektanden en acht kiezen. Het blijvend gebit bestaat uit 32 tanden en kiezen. De kaak moet eerst groeien om plaats te creëren, want een blijvend gebit heeft niet alleen grotere tanden. Ook telt het twaalf tanden extra.

Wanneer begint het tanden wisselen?

Rond de leeftijd van zes jaar begint het wisselen en pas tegen de leeftijd van 14 jaar is het blijvend gebit compleet. Het doorkomen van de eerste volwassen kiezen is meestal de start van het tanden wisselen. Je kind merkt hier vaak niets van. Daarom is het belangrijk om regelmatig goed achterin de mond te kijken of daar al iets nieuws is doorgekomen. Nieuwe, blijvende tanden hebben namelijk nog heel zacht glazuur. Daardoor kan cariës toeslaan. Het is belangrijk om ze meteen na het doorkomen mee te poetsen. Daarna begint het gewiebel. Dit verloopt volgens een bepaald patroon:

• Zes-zeven jaar: Bovenste en onderste snijtanden.
• Zeven- acht jaar: De buitenste voortanden.
• Negen jaar: Vanaf nu gaan ook de hoektanden en kiezen wisselen.

Het blijvend gebit krijgt vanaf nu acht kiezen erbij. Als het kind tussen de 13 en 14 is, is het volwassen gebit bijna compleet. Het enige wat dan nog ontbreekt, zijn de verstandskiezen. Deze komen door tussen de 18- en 24 jaar. Het kan voorkomen dat ze niet doorkomen of helemaal niet aangelegd zijn.

Doet tanden wisselen pijn?

Het hebben van een losse tand hoort geen pijn te doen. Het kan natuurlijk vreemd aanvoelen om iets te eten met een wiebeltand. Sommige kinderen vinden het gewiebel ook naar aanvoelen, maar het hoort geen pijn te doen. Als het tanden wisselen wel voor veel pijn zorgt, is een bezoek aan de tandarts een goed idee.

Wanneer is het nodig om naar de tandarts te gaan?

Over het algemeen gaat het wisselen vanzelf en is er geen hulp van een tandarts nodig. Toch kan het voorkomen dat het niet helemaal volgens plan verloopt. In de volgende gevallen is een telefoontje naar de tandarts een goed idee:

• Wanneer een kant van het gebit een half jaar eerder gaat wisselen dan de andere kant.
• De blijvende tanden doorkomen voor of achter de melktanden. Hierdoor lost de wortel van de melktand niet op en blijft deze vastzitten.
• Je kind acht jaar is en nog steeds niet begonnen is met tanden wisselen.
• Je kind veel pijn heeft door het wisselen.

Waarom staan de nieuwe tanden scheef?

In de meeste gevallen komen de volwassen tanden scheef door. De kaak van je kind is nog in de groei en heeft eigenlijk nog niet genoeg plaats voor die nieuwe tanden. Je zult zien dat naarmate de kaak groeit die scheefstand langzaam verbeterd. Als het niet helemaal wegtrekt, is soms een beugel nodig. Ook kan een beugel nodig zijn als er een spleet tussen de tanden ontstaat. 

De nieuwe tanden zijn geel. Poetst mijn kind niet goed?

De tanden en kiezen van het blijvend gebit zien er anders uit dan het melkgebit. De kleur is vaak het eerste wat opvalt. Ze zijn een stuk geler. Dit komt door de opbouw van het glazuur en is heel normaal. Ook hebben ze groeven aan de bovenkant. Deze verdwijnen weer door het afslijten van de tand.

Wat is belangrijk tijdens het tanden wisselen en daarna?

Een goede mondhygiëne is zeer belangrijk. Dit begint al bij het doorkomen van het eerste melktandje en gaat een leven lang door. Het glazuur van nieuwe tanden is nog heel erg zacht en daardoor poreus. Het is dan ook belangrijk om ze altijd gelijk mee te poetsen. Dat kan een beetje pijnlijk zijn, maar ze moeten toch echt twee keer per dag gepoetst worden.

Bezoek de tandarts om het half jaar. Zo kan de tandarts het gebit van je kind goed opvolgen en waar nodig adviezen geven. Tegenwoordig is het zelfs mogelijk om een les in poetsen te krijgen. De preventieassistent van de tandarts leert je kind op een speelse manier een goede poetstechniek aan. Thuis kun je door middel van zogenaamde tandsteenverklikkers controleren of het poetsen goed gebeurd. Dit zijn roze tabletjes die verraden waar de tanden niet goed gepoetst zijn. Tot een leeftijd van tien jaar wordt geadviseerd om minstens een keer per dag de tanden van je kind na te poetsen.

Mijn kind vindt tandenpoetsen niet leuk:

Tanden poetsen is saai, maar helaas noodzakelijk. Vooral tijdens het tanden wisselen, omdat het nieuwe gebit zo kwetsbaar is. Verzin manieren om er iets leuks van te maken. Op internet zijn bijvoorbeeld liedjes over tandenpoetsen te vinden. Die zijn niet alleen leuk, maar duren ook precies twee minuten. Daardoor weet je kind meteen wanneer het klaar is.

Om het “leed” dat tanden wisselen heet iets te verzachten is de tandenfee in het leven geroepen. Maak er een leuk verhaaltje van en laat je kind de tand onder zijn of haar kussen leggen. Spannend! Zal de tandenfee een cadeautje of misschien een muntje brengen voor die mooie tand?