De gevolgen van fijnstof op een ongeboren kind

Onder fijnstof worden deeltjes verstaan die een diameter hebben van 10 micrometer of kleiner en door de lucht zweven. Deze vorm van luchtvervuiling kan door verschillende oorzaken tot stand komen en uit onderzoek is gebleken dat het inademen van fijnstof nadelige gevolgen kan hebben voor de gezondheid.

Bij kinderen en volwassenen die al een aandoening hebben aan hun luchtwegen of hun hart kan fijnstof de symptomen verergeren, maar wat zijn de gevolgen van fijnstof in huis op een ongeboren kind? Als je zwanger bent, wat moet je dan precies weten over deze luchtvervuiling?

Hoe worden ongeboren kinderen blootgesteld?

Natuurlijk kan een ongeboren kind de fijnstof niet letterlijk inademen, maar het kan toch blootgesteld worden aan de verontreiniging. De fijnstofdeeltjes die in het bloed van de moeder zijn terechtgekomen, worden via de placenta ook overgedragen op het kindje. Wat voor invloed kan dit hebben op zijn/haar gezondheid?

Wat wees het onderzoek uit?

Erasmus MC en ISGlobal onderzochten de gevolgen van fijnstof in huis op een ongeboren kind. Uit dit onderzoek bleek dat blootstelling aan fijnstof in de baarmoeder op latere leeftijd kan leiden tot psychische gezondheidsproblemen. In totaal namen 783 kinderen deel aan het onderzoek. Tijdens de zwangerschap werd gekeken naar de hoeveelheid stikstofoxide en fijnstof waaraan de ongeboren kinderen werden blootgesteld. Zeven jaar later werd er van hun hersenen een scan gemaakt. Dr. Hanan El Marroun – neurowetenschapper en tevens de Nederlandse hoofdonderzoeker – liet weten dat de scan een verschil lieten zien in de dikte van de hersenschors. Hoe meer blootstelling aan fijnstof, hoe dunner de cortex. Maak jij je zorgen om het fijnstofgehalte op jouw adres? Dan kan fijnstof meten een verstandige stap zijn.

Wat voor gevolgen heeft dat voor kinderen?

Doordat een foetus hersenen heeft die erg kwetsbaar zijn, worden giftige stoffen minder goed geweerd. Dit heeft invloed op de dikte van de hersenschors. Een dunner hersenschors kan invloed hebben op het gedrag van het kind. De verschillen in de hersenen worden waargenomen in het gebied dat onder andere verantwoordelijk is voor zelfbeheersing. Zo zou een dunnere cortex mogelijk kunnen leiden tot concentratieproblemen op school, maar ook een hogere kans op verslavingen en ADHD behoren tot de mogelijkheden.

De luchtkwaliteitsnorm

Deze negatieve gezondheidseffecten ontstaan niet alleen wanneer de luchtkwaliteitsnorm overschreden wordt. Uit dit onderzoek blijkt dat zelfs onder de huidige Europese normen de cortex negatief beïnvloed kan worden door blootstelling van fijnstof bij ongeboren kinderen. De World Health Organisation (WHO) is een voorstander van een norm die 50% minder vervuiling toelaat. Volgens El Marroun zou het inderdaad een goede zaak zijn als Nederland zich aan die suggestie zou houden.

Hoe zit het met ultrafijnstof?

Ultrafijnstof bestaat uit fijnstofdeeltjes die een diameter hebben van 0,1 micrometer of kleiner. Het onderzoek dat uitgevoerd werd door Erasmus MC en ISGlobal begon al zo’n tien jaar geleden en op dat moment was er vrij weinig bekend over ultrafijnstof. De focus van de studie lag daarom meer op de wat grotere fijnstofdeeltjes : PM10 en PM2,5 (respectievelijk een diameter van 10 micrometer en kleiner en 2,5 micrometer en kleiner). Voor het effect van ultrafijnstof op de hersenen van kinderen is dus meer onderzoek nodig.