Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap

Hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap is een van de meest voorkomende zwangerschapscomplicaties. Het is niet voor niets dat je bloeddruk iedere keer gecontroleerd wordt, als je op controle moet komen. Van alle vrouwen die voor het eerst zwanger zijn, krijgt zo'n 15% procent van de zwangere vrouwen last van een hoge bloeddruk gedurende de zwangerschap. Er is dus niet meteen reden tot paniek wanneer je te horen hebt gekregen dat je bloeddruk aan de hoge kant is!

Waarom heb ik een hoge bloeddruk?

Een hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap, oftewel zwangerschapshypertensie, is niet meteen reden tot alarm. Je draagt immers heel wat extra gewicht en bloedvolume met je mee, en het is niet vreemd dat je hart harder moet kloppen om jezelf en je baby van extra bloed te voorzien. Vaak is de oorzaak van de hoge bloeddruk ook niet duidelijk, en vaak gaat het ook weer vanzelf over. Je lichaam had dan gewoon even tijd nodig om zich aan te passen aan de nieuwe situatie.

Gedurende de zwangerschap schommelt de bloeddruk voortdurend. Je lichaam past zich immers aan aan de groeiende baby in je buik, en het extra bloedvolume dat erbij komt. Normaal daalt je bloeddruk flink rond de 20 weken zwangerschap: je krijgt dan een lage bloeddruk. Een hoge bloeddruk voor de 20 weken zwangerschap was vaak al voor de zwangerschap aanwezig, en is in de meeste gevallen dus niet veroorzaakt door de zwangerschap. Bij hoge bloeddruk na de 20 weken zwangerschap wordt er in de meeste gevallen extra onderzoek gedaan bij de moeder.

In sommige gevallen komt de hoge bloeddruk omdat je al een lichamelijke ziekte hebt. Suikerziekte, nierziekten, auto-immuunziekten of een al eerder bestaande hoge bloeddruk of hart- en vaatziekten kunnen ook leiden tot zwangerschapshypertensie.

Milde zwangerschapshypertensie geeft meestal geen klachten. Als de bloeddruk hoger wordt, kan het zijn dat je vlekken en sterretjes gaat zien, tintelingen in de ledematen krijgt, buikpijn, misselijkheid en braken. Ook kun je vocht vast gaan houden. Dit wordt oedeem genoemd en treedt meestal op in de voeten en handen.

Zwangerschapshypertensie en complicaties

Omdat een hoge bloeddruk ook een voorbode kan zijn van complicaties bij de zwangerschap, zal de verloskundige vaak wat extra onderzoek uitvoeren, om zeker te weten dat jij en je baby een gezonde zwangerschap hebben.

• De urine wordt gecontroleerd op eiwitten. Eiwit in de urine zegt iets over de nieren.
• Bloedonderzoek naar bloedplaatjes, lever- en nierfunctie.
• Lichamelijk onderzoek, bijvoorbeeld naar de kniepeesreflex en het gewicht, in verband met oedeem.
• Een extra echo om je baby en baarmoeder goed te bekijken. Soms ook met Doppler, om de bloedvaten in de navelstreng goed te kunnen onderzoeken.
• CTG-onderzoek, een hartfilmpje bij de baby.

In zeldzame gevallen is de situatie ernstiger. Er is dan sprake van een hoge bloeddruk in combinatie met eiwit in de urine en/of afwijkende bloeduitslagen. Soms vertoont de baby ook een groeiachterstand of zijn er andere complicaties bij moeder of kind. Dit kan duiden op een vorm van, of het begin van, zwangerschapsvergiftiging. Je zult dan meteen doorverwezen worden naar de gynaecoloog en je wordt in veel gevallen ook ter observatie opgenomen in het ziekenhuis. Ben hier niet te bang voor. Zwangerschapsvergiftiging (pre-eclampsie of het HELLP-syndroom) is gelukkig een zeer zeldzame aandoening.

Behandeling van hoge bloeddruk

Gelukkig kun je zelf ook iets doen aan een milde hoge bloeddruk. Soms schrijft de dokter of verloskundige bloeddrukverlagende medicijnen voor. Deze medicijnen zijn veilig voor moeder en kind, en worden dan ook alleen voorgeschreven wanneer dat verantwoord wordt geacht en ernstige oorzaken zijn uitgesloten.

Ook wordt soms geadviseerd wat meer rust te nemen, niet te veel zout te gebruiken bij het koken en eten (je hoeft echter niet zoutarm te eten) en de zwangerschap rustig door te komen. Ontspanning en jezelf niet uitputten kan al erg veel helpen. Dit kan de bloeddruk vaak al laten zakken naar een gezonde waarde.

Pre-eclampsie en het HELLP-syndroom

Ernstige complicaties die te maken hebben met hoge bloeddruk zijn pre-eclampsie en het HELLP-syndroom. Deze aandoeningen zijn gelukkig heel zeldzaam, maar ook de reden dat bij een hoge bloeddruk eigenlijk altijd je urine en/of bloed gecontroleerd wordt. Veel eiwitten in de urine of bepaalde bloedafwijkingen zijn immers een indicatie voor een van deze twee vormen van zwangerschapsvergiftiging.

Het HELLP-syndroom

Het HELLP-syndroom is een zeer ernstige vorm van hoge bloeddruk tijdens de zwangerschap. Er is dan sprake van eiwitten in de urine, en dus lichte nierschade. Echter wordt ook de lever beschadigd, wat gevaar oplevert voor moeder en kind. Hiernaast krijgen ook de bloedplaatjes het te verduren, waardoor de stolling minder wordt. Je zult dus altijd in het ziekenhuis opgenomen worden als de arts denkt dat je het HELLP-syndroom wel eens zou kunnen hebben. Ook zal de baby in veel gevallen eerder geboren moeten worden: vaak wordt de baby gehaald met keizersnede. Gelukkig is het HELLP-syndroom zeer zeldzaam.

Pre-eclampsie

In sommige gevallen kan het HELLP-syndroom overgaan in pre-eclampsie: zwangerschapsvergiftiging. Opname in het ziekenhuis is ook bij pre-eclampsie noodzakelijk. Voor pre-eclampsie zijn verschillende behandelingen. De gynaecoloog maakt de keuze op de basis van de conditie van moeder en baby en hoe ver de zwangerschap gevorderd is. Soms wordt medicatie gegeven om de bloeddruk te verlagen en de longen van de baby te rijpen, maar in sommige gevallen wordt de baby ook direct gehaald. Vaak wordt er dan voor een keizersnede gekozen. Een bevalling met inleiding duurt te lang en is te zwaar voor moeder en kind, behalve als de symptomen onder controle zijn gebracht en de conditie van de moeder verbeterd is.

Net zoals bij het HELLP-syndroom, komt ook pre-eclampsie zeer zelden voor. Dit zijn beiden zeldzame aandoeningen, waar artsen veel kennis over hebben. In het ziekenhuis ben je dus in goede handen.