Gezinsstructuur en gezinsorganisatie: Wat is dat en hoe doe je dat?

Veel moeders ervaren tijdens de jonge jaren van hun kinderen een bepaalde mate van chaos in hun gezinsleven. Herken je dit? Dan is het misschien wel eens goed om naar je gezinsstructuur en gezinsorganisatie te kijken.

Wat is een gezinsstructuur?

Een gezinsstructuur is de samenstelling van je gezin. Dit kan zijn: jij alleen met één of meerder kinderen, maar ook een samengesteld gezin met 10 kinderen en alles wat er tussen zit. Zie jouw gezin, maar heel zakelijk als bedrijf. De structuur van het bedrijf bepaalt hoe je de ‘organisatie’ leidt.

Er is een hoofdonderneming met meerdere subondernemingen en wellicht in een van de subondernemingen wel meerdere afdelingen. Kijk ook wie bij elk onderdeel de leiding heeft en waar alle werknemers (kinderen) zijn gesitueerd. Teken het maar eens uit, wellicht met je partner en kinderen samen. Het visualiseren van deze gezinsstructuur geeft al heel veel helderheid voor vele betrokkenen.

Gezinsorganisatie

Door met gezinsorganisatie: wie heeft de leiding over welk onderdeel? Maar ook: wie heeft welke taken? Dat zijn niet alleen taken als het vuilnis weggooien en de hond uitlaten, maar denk bijvoorbeeld ook aan de niet altijd uitgesproken taken als:

• Bijzondere zorg voor kinderen of huisdieren
• Incidentele (financiële) administratie
• Mantelzorg voor (groot) ouders, buurvrouw e.d.
• Onderhoud van de woning/ auto/ elektronica/ witgoed
• Het opruimen wat je gebruikt hebt of niet met lege handen de trap op en af lopen

Wie doet wat in huis?

Het duidelijk maken van de gezinsstructuur en gezinsorganisatie voorkomt veelal irritaties en ruzies. Soms lijkt het dat iemand de leiding heeft over een huishouden, maar eigenlijk een chaoot is en staat de organisator zich aan de zijlijn te ergeren. Spreek hier vooral over met je gezinsleden en maak met zijn allen beslissingen, zodat iedereen zijn of haar kwaliteiten in het huishouden kan gebruiken. Ook de allerkleinsten.

Denk in mogelijkheden en niet in problemen. Heb je pubers die zich heel erg afzetten? Ook dan is het behoorlijk helpend om hun hierbij te betrekken. Puberteit is een fase in het leven waarin het kind wil proberen wat het al kan en zoekt bevestiging daarvan. Je bent er als ouder natuurlijk altijd bij wanneer het niet lukt en kan ze opvangen.

Voor het overzicht kun je de gezinsorganisatie uitschrijven, bijvoorbeeld op een groot vel papier in een groot schema. Zo wordt het voor iedereen goed inzichtelijk. Wanneer er gezinsleden zijn met een ASS-stoornis (autisme spectrum stoornis) kunnen pictogrammen helpend zijn. Er bestaan hiervoor speciale methodes, maar is ook leuk zelf te maken. Pictogrammen kunnen ook handig zijn voor kinderen die nog niet of niet zo goed kunnen lezen.

Na het uitschreven en/of uittekenen van de gezinsstructuur is het belangrijk om naar ieder gezinslid te kijken. Heeft iedereen een ‘eigen’ plekje? Een plekje waar je je kunt terugtrekken, waar je je veilig kan voelen, tot ontspanning kan komen en zijn of haar spulletjes kan opbergen? Vergeet hierin vooral jezelf niet. Als dit niet zo is, weet je dat dit een prioriteit is.

Waarom ben jij prioriteit?

Vanuit de oertijd is de mens al bezig met overleven en zijn we als mens zijnde op zoek naar veiligheid. Vanuit die overlevingsdrang is voorspelbaarheid heel belangrijk. Het menselijk brein houdt van voorspelbaarheid: we willen graag weten wat er in de toekomst gebeurt, omdat het onze overlevingskansen vergroot en zodat we onze omgeving effectief kunnen benutten. Het is daardoor van levensbelang om ieder gezinslid een eigen plekje te geven en het geeft ten alle tijden meer rust in de soms al overprikkelde hoofden.